21/01/2026

Σύμφωνα με τον Νέο Κτιριοδομικό Κανονισμό του 2023 ο οποίος αντικατέστησε τον παλαιότερο του έτους 1989 και μάλιστα μετά την πρόσφατη τροποποίηση του πρώτου, όπως ισχύει από τον Δεκέμβριο 2025 και εφεξής ορίζονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

Α) Ως προς τις ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΔΡΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ των κτιρίων ότι, όλες οι επιφάνειες απορροής όμβριων ή οι επιφάνειες στέγης κτιρίου ή χώρου νέου ή υφισταμένου ή οικοπέδου ή ανοικτού χώρου, εφόσον προκαλούν ή είναι δυνατόν να προκαλέσουν ενόχληση ή συνιστούν κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των γειτονικών ιδιοκτησιών ή κοινόχρηστων ή δημόσιων χώρων (όπως π.χ. πεζοδρομίων) με την κατάκλυσή τους με όμβρια νερά πρέπει να διαθέτουν εγκατάσταση αποχέτευσης όμβριων υδάτων, ενώ απαγορεύεται η ελεύθερη απορροή όμβριων από τα δώματα, τις στέγες και τους εξώστες.

Σε κάθε περίπτωση, επιτρέπεται η συλλογή όμβριων σε στεγανή δεξαμενή, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις. Η δεξαμενή πρέπει:

- Να έχει επαρκή χωρητικότητα σύμφωνα με τις τοπικές συνθήκες.

- Να έχει στεγανά τοιχώματα που να αποκλείουν τόσο τη διαρροή των όμβριων, όσο και κυρίως την εισροή υπόγειων ή άλλων νερών.

- Να έχει επαρκή αερισμό και στόμια καθαρισμού και επίσκεψης.

- Να απέχει τουλάχιστο 1,00 m από τα όρια του οικοπέδου ή τα θεμέλια κτιρίων και 5,00 m από κάθε πηγή νερού.

- Να διαθέτει υπερχείλιση προς τον τελικό αποδέκτη ομβρίων».

Επιτρέπεται η χρησιμοποίηση της δεξαμενής ως αποθήκης νερού και για άλλες εγκαταστάσεις εφόσον:

α. Πληρούνται οι προϋποθέσεις του άνω Κανονισμού

β. Εξασφαλίζεται απόλυτα ανά πάσα στιγμή και υπό όλες τις προϋποθέσεις η ύπαρξη επαρκούς ποσότητας νερού στα πυροσβεστικά σημεία, όπως προβλέπουν οι ισχύουσες διατάξεις.

γ. Εξασφαλίζεται η υγιεινή ποιότητα του νερού της δεξαμενής σύμφωνα με τις διατάξεις της υπό στοιχείαΔ1(δ)/ΓΠ οικ. 27829 “Ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/2184 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2020 (L435/23.12.2020)” (Β’ 3525), όπως ισχύει».

Β) ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ με τον τροποποιημένο ισχύοντα Νέο Οικοδομικό Κανονισμό γίνεται πρόβλεψη ως προς την εγκατάσταση ανελκυστήρων για τα κτίρια κατοικιών που δεν διαθέτουν κοινόχρηστους χώρους και το δάπεδο ορόφου ή τμήματος ορόφου έχει διαφορά στάθμης μεγαλύτερη από 9 μ. από την οριστική επιφάνεια του περιβάλλοντος εδάφους στη θέση από την οποία γίνεται η προσπέλαση στον υπόψη όροφο. Έτσι ορίζονται και ισχύουν πλέον τα εξής:

α. Σε κάθε νέο κτίριο επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός τουλάχιστον ανελκυστήρα προσώπων με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 26 του ΝΟΚ.

β. Σε κάθε νέο κτίριο κατοικίας που δεν διαθέτει κοινόχρηστους χώρους, επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός τουλάχιστον ανελκυστήρα προσώπων όταν το δάπεδο ορόφου ή τμήματος ορόφου έχει διαφορά στάθμης μεγαλύτερη από 9 μ. από την οριστική επιφάνεια του περιβάλλοντος εδάφους στη θέση από την οποία γίνεται η προσπέλαση στον υπόψη όροφο.

γ. Σε περίπτωση χώρου ενιαίας λειτουργίας που αναπτύσσεται σε περισσότερα από ένα επίπεδα και εξυπηρετείται με εσωτερική κλίμακα, για την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου ελέγχεται η στάθμη του δαπέδου εισόδου σε αυτόν».

Από τις παραπάνω τροποποιήσεις είναι σαφές ότι επηρεάζονται οι οικοδομές πάσης φύσης σε όλες τις χρήσεις τους και για όλες τις δραστηριότητες των ιδιοκτητών ως προς αυτές είτε αφορούν μεταβιβάσεις και εκμεταλλεύσεις είτε αφορούν δανειοδοτήσεις και επιχορηγήσεις είτε αφορούν τις αλληλεπιδράσεις των κτιρίων και δη των γειτονικών και τις σχέσεις των ομόρων ιδιοκτητών.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των προβλημάτων σας σε συνεργασία με τους ειδικούς κατά τομέα επιστήμονες.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

19/01/2026

Η κατάτμηση κληροτεμαχίου αποτελεί ένα από τα πιο στρυφνά θέματα της ακίνητης ιδιοκτησίας, κυρίως στην περιφέρεια.

Τα δύσκολα θέματα που προέρχονται από αυτή αφορούν ειδικότερα τα αγροτεμάχια και αναδεικνύονται με τη διενεργούμενη κτηματογράφηση και την υπαγωγή – καταχώρηση των ακινήτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο.

Τα κληροτεμάχια ή οι κλήροι αφορούν γεωτεμάχια που παραχωρήθηκαν από το Δημόσιο σε πολίτες , για διάφορους λόγους, π. χ. προς αποκατάσταση ακτημόνων (πολιτών που δεν είχαν κτήματα) κλπ. Αυτοί οι κλήροι παραχωρήθηκαν με αποφάσεις κυρίως του Υπουργείου Γεωργίας, ή της Αγροτικής Τράπεζας.

Ο κανόνας που ίσχυε επί αυτών ήταν ότι δεν τεμαχίζονται για κανέναν λόγο . Αυτό ίσχυε για έναν αντικειμενικό σκοπό, γιατί το Κράτος – όταν φρόντιζε για την αποκατάσταση π.χ. των ακτημόνων με την παραχώρηση γης- επιδίωκε να επιτύχει την επωφελέστερη εκμετάλλευση του κληροτεμαχίου το οποίο ήταν σημαντικό στοιχείο για την οικονομική ζωή της χώρας, η οποία μέχρι πρότινος στηρίζονταν στην αγροτική οικονομία.

Έτσι,  σύμφωνα , με τον αγροτικό νόμο δεν μπορούσε να αποκτηθεί κυριότητα ακίνητου που ήταν κληροτεμάχιο , με χρησικτησία,  τόσο για το σύνολο του όσο για μέρος τού – κυρίως , μάλιστα, ως προς το τελευταίο γιατί υπέκρυπτε την παράνομη κατάτμηση.

Αυτή η απαγορευτική αρχή ίσχυε ανεξάρτητα από το αν ο «ιδιοκτήτης» δηλαδή ο παραχωρησιούχος κατείχε πράγματι το ακίνητο ή όχι.

Η παραπάνω απαγορευτική αρχή κάμφθηκε στην συνέχεια, και ορθά, με τον Αναγκαστικό Νόμο του 1968 και επιτράπηκε η υπό όρους κτήση παραχωρηθέντος ακινήτου (κλήρου) με χρησικτησία άλλου προσώπου , πλην του τιτλούχου, αρκεί να μην οδηγούσε σε κατάτμηση του κλήρου. Έτσι, ενώ δεν επιτρέπονταν η κτήση κυριότητας τμήματος του ακινήτου με χρησικτησία, επιτράπηκε η απόκτηση κυριότητας με χρησικτησία ποσοστού εξ αδιαιρέτου του ακινήτου /κλήρου , αφού αυτή δεν οδηγεί σε κατάτμηση. Δηλαδή η απαγόρευση συνέχιζε να υφίσταται για την φυσική κατάτμηση του κληροτεμαχίου και όχι για την κατ’ ιδανικά μερίδια (εξ αδιαιρέτου) μεταβίβαση του κληροτεμαχίου.

Βέβαια, παρά τις άνω απαγορεύσεις, είχαν βρεθεί «οι λύσεις» για την υπερπήδηση των απαγορεύσεων της κατάτμησης.

Αυτό γινόταν με άτυπες και συνήθως εικονικές μεταβιβαστικές πράξεις υπό τον τύπο των προσύμφωνα ή των ιδιωτικών συμφωνητικών, στα οποία κατά ποσοστό 90% δηλώνονταν ψευδή στοιχεία. Παραταύτα, είχε βρεθεί – με την ανοχή της Πολιτείας, ο τρόπος επικύρωσης και άρα νομιμοποίησης αυτών των συμφωνητικών μεταβιβαστικών πράξεων μέσω των λεγόμενων επικυρώσεων «ανωμάλων δικαιοπραξιών» .

Σήμερα η αντιμετώπιση της γης έχει αλλάξει άρδην .

Η κατάτμηση, υπό όρους , διαφορετικούς από τους αρχικούς που αφορούσαν τον σκοπό της επωφελέστερης εκμετάλλευσης του κληροτεμαχίου (και συνεπώς της προστασίας της αγροτικής γης και οικονομίας) επιτρέπεται. Όμως , οι όροι υπό τους οποίους γίνεται είναι πολύπλοκοι και προβληματικοί, καταδεικνύουν αφ’ ενός την ασάφεια που χρησιμοποιείται από την Πολιτεία για την διαχείριση ενός τόσο σοβαρού θέματος αφ’ ετέρου τη διάθεση της να αφήσει «το χρήμα να κυλήσει» να γίνουν μεταβιβάσεις έστω και με πλήθος παγίδων για τους συναλλασσόμενους , οι οποίοι μπορεί αργότερα να βρεθούν μπροστά από εκπλήξεις και καταστάσεις που δεν είχαν προβλέψει ή που δεν μπορούσαν να προβλέψουν. Έτσι οι άνω  μεταβιβάσεις -κατατμήσεις βρίσκονται οριακά μεταξύ νομιμότητας και μη νομιμότητας.

Πάντως, μετά την τελευταία τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας και κατόπιν συνεχομένων διαδοχικών παρατάσεων – συνήθως για ευκαιριακούς λόγους - οι ενδιαφερόμενοι που κατέχουν τίτλους «ανώμαλης δικαιοπραξίας» δηλαδή προσύμφωνα, ιδιωτικά συμφωνητικά για κατοχή μέρους κληροτεμαχίων (με υποκρυπτόμενη κατάτμηση) έχουν προθεσμία επικύρωσης τους έως την 31/12/2027.

 Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των προβλημάτων σας σε συνεργασία με τους ειδικούς κατά τομέα επιστήμονες.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

15/01/2026

Επί τριάντα και  πλέον έτη η πλειοψηφία των πολιτών έχει εμπλακεί στη διαδικασία του «Εθνικού Κτηματολογίου», δηλαδή της Δημόσιας Υπηρεσίας που καταγράφει την ακίνητη περιουσία και τα δικαιώματα επί αυτής και μεταξύ άλλων τηρεί τα «αρχεία» των ακινήτων, όπως συνέβαινε παλαιότερα με τα Υποθηκοφυλακεία, τα οποία μετά την εισαγωγή του θεσμού του «Εθνικού Κτηματολογίου» λειτουργούν , στην πλειοψηφία τους , πλέον, ως αρχειοφυλακεία. Άλλωστε, δεν αμφισβητείται ότι στη χώρα μας ένα μεγάλο ποσοστό της οικονομικής ζωής, αν όχι το μεγαλύτερο, εξαρτάται από το «ακίνητο».

Σύμφωνα με τους νόμους του κτηματολογίου μεταξύ των αρχών που διέπουν το θεσμό αυτό , περιλαμβάνεται η αρχή του ελέγχου της νομιμότητας των τίτλων και λοιπών αναγκαίων στοιχείων για την αποδοχή μίας αίτησης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία .

Αυτή η αρχή καθορίζει και περιορίζει τις εξουσίες του Προϊσταμένου του κάθε κτηματολογικού γραφείου. Έτσι, η εξουσία του εν λόγω Προϊσταμένου όταν εισέρχεται ένας φάκελος στην υπηρεσία του (για εγγραφή ακινήτου κλπ στα στοιχεία του κτηματολογικού γραφείου που διευθύνει) οριοθετείται , αποκλειστικά και μόνον στον έλεγχο των εξής προϋποθέσεων:

α) αν το Κτηματολογικό Γραφείο στο οποίο προΐσταται  είναι αρμόδιο κατά τόπο για την παραλαβή της αίτησης και του φακέλου των δικαιολογητικών της υπόθεσης,

β) αν το δικαίωμα στο οποίο αφορά η αίτηση και η πράξη της οποίας ζητείται η καταχώριση στα κτηματολογικά φύλλα περιλαμβάνονται μεταξύ εκείνων των οποίων ο νόμος επιτάσσει την καταχώριση,

γ) αν για την πράξη της οποίας ζητείται η καταχώριση συντρέχουν όλες οι απαιτούμενες από τον νόμο προϋποθέσεις για την επέλευση των έννομων αποτελεσμάτων της,

δ) αν για την πράξη της οποίας ζητείται η καταχώριση συνυποβάλλονται με την αίτηση, με πληρότητα και ακρίβεια, τα αναφερόμενα στον οικείο νόμο δικαιολογητικά,

ε) αν το πρόσωπο, το οποίο προβαίνει σε εκποίηση ή του οποίου δικαίωμα επιδιώκεται να επιβαρυνθεί ή δεσμευτεί, αναγράφεται στο κτηματολογικό βιβλίο ως δικαιούχος,

στ) αν ο εμφανιζόμενος κατά την υποβολή της αίτησης ως πληρεξούσιος, νόμιμος αντιπρόσωπος ή εκπρόσωπος νομικού προσώπου νομιμοποιείται να προβεί στη ζητούμενη καταχώριση.

Ο Προϊστάμενος, και κατ’επέκταση το κτηματολογικό γραφείο, δεν έχει την δυνατότητα να εξέλθει από αυτή την οριοθέτηση. Με λίγα λόγια δεν έχει άλλες εξουσίες πλην των ανωτέρω.

Ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου δεν έχει σε καμία περίπτωση νόμιμο δικαίωμα και εξουσία να αρνηθεί την εγγραφή αιτουμένων δικαιωμάτων, εφ όσον πληρούνται οι άνω προϋποθέσεις, πολύ περισσότερο όταν έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις όπως παραδείγματος χάρη αποφάσεις αναγνωριστικές κυριότητας ακινήτου με χρησικτησία.

Έτσι, αν ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου ξεπεράσει τον έλεγχο της νομιμότητας της αίτησης και των εγγράφων της υπόθεσης και επιληφθεί παραδείγματος χάρη περί της ουσίας των αιτημάτων που υποβάλλονται , ενεργεί καθ’ υπέρβαση εξουσίας και συνεπώς παράνομα. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα υποχρεωθεί με δικαστική απόφαση να δεχθεί όσα αιτείται ο πολίτης που απευθύνεται σε αυτόν και μάλιστα θα υποστεί και τις συνέπειες γιατί θα κριθεί από το δικαστήριο ότι εξ αιτίας του ο πολίτης αναγκάστηκε να προσφύγει στο δικαστήριο για να εξυπηρετήσει την υπόθεση του.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των σχετικών προβλημάτων σε συνεργασία με ειδικό κτηματολογικό διαμεσολαβητή.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1. Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr
2. Στο τηλέφωνο : 210 3800306
3. Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

14/01/2026

Με την ολοκληρωτική ένταξη της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεωθήκαμε να εφαρμόζουμε και τους νόμους- τους Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης – στους οποίους υπαγόμαστε , πλέον, ως κράτη μέλη.

Έτσι εκτός από το Σύνταγμα και τους Ελληνικούς νόμους υποχρεούμαστε να τηρούμε και τους ευρωπαϊκούς Κανονισμούς, στην σύνταξη και στη ψήφιση των οποίων μετέχει η χώρα μας (όπως και οι υπόλοιπες 26) ως κράτος μέλος, οι οποίοι μάλιστα έχουν δεσμευτική ισχύ υπέρτερη των εθνικών νόμων.

Ένας από τους Κανονισμούς της Ε.Ε. που εφαρμόζεται και στην Ελλάδα από το έτος 2015 είναι ο υπ’ αρίθμ. 650/2012 για με θέματα διεθνούς δικαιοδοσίας και εφαρμοστέου δικαίου σε κληρονομικές υποθέσεις με στοιχεία αλλοδαπότητας, δηλαδή, όταν τα εμπλεκόμενα πρόσωπα προέρχονται από διαφορετικά κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένας από τους θεσμούς που εισάγει και ρυθμίζει ο άνω Κανονισμός είναι και το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο, δηλαδή , το κληρονομικό πιστοποιητικό της που πιστοποιεί την ιδιότητα προσώπου ως κληρονόμου κλπ θανόντος και του ποσοστού του επί της κληρονομιάς, το οποίο εκδίδεται σε μία χώρα- μέλος της Ε.Ε. για να χρησιμοποιηθεί στην ίδια ή σε άλλη χώρα – μέλος της Ε.Ε.

Για να εκδοθεί το εν λόγω νομικό έγγραφο, που είναι συνήθως απαραίτητο σε μία κληρονομική υπόθεση, απαιτείται ο θανών να διαμένει σταθερά σε μία χώρα μέλος αλλά να αφήνει κληρονομιά και κληρονόμους σε άλλη χώρα μέλος π.χ. να διαμένει σταθερά στην Γαλλία και να έχει κληρονόμους και κληρονομιά στην Ελλάδα .

Σε τέτοιες περιπτώσεις ο κληρονόμος και γενικά το πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον υποχρεώνεται να ζητήσει την έκδοση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου αν ο θάνατος του κληρονομούμενού συνέβη από το έτος 2015 και εντεύθεν.

Το χαρακτηριστικό του άνω θεσμού είναι ότι το ευρωπαϊκό κληρονομητήριο ισχύει και είναι δεσμευτικό σε όλα τα κράτη μέλη της Έ.Ε. που θα χρησιμοποιηθεί , χωρίς καμία άλλη διαδικασία .

Επίσης, κάθε πρόσωπο, που ενεργεί με βάση όσα ορίζονται στο (Ευρωπαϊκό) Κληρονομητήριο που κατέχει μπορεί νόμιμα να προχωρά σε πληρωμές (να πληρώνει ή να δέχεται χρήματα), να εκποιεί και να παραδίδει περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς και γενικά να συναλλάσσεται για την κληρονομιά του – όπως πιστοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο που τον πιστοποιεί και όλα αυτά νόμιμα , εκτός εάν για κάποιους λόγους – που ορίζονται στον Κανονισμό 650/2012 και στους λοιπούς νόμους, γνωρίζει ότι το  περιεχόμενο του κληρονομητηρίου δεν είναι ακριβές κατά τον χρόνο της χρησιμοποίησης του ή εάν το αγνοεί λόγω βαρείας αμελείας.

Ομοίως, όταν ένα πρόσωπο που ορίζεται στο Ευρωπαϊκό Kληρονομητήριο ως νομιμοποιούμενο να διαθέσει περιουσιακά στοιχεία της κληρονομίας διαθέτει τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία υπέρ άλλου προσώπου, το τελευταίο αυτό πρόσωπο, εφόσον ενεργεί βάσει των πληροφοριών που πιστοποιούνται με το κληρονομητήριο, θεωρείται ότι συναλλάχθηκε με πρόσωπο νομιμοποιούμενο να διαθέσει τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία, εκτός – και πάλι - εάν γνωρίζει ότι το περιεχόμενο του κληρονομητηρίου δεν είναι ακριβές ή εάν το αγνοεί λόγω βαρείας αμέλειας.

Το Ευρωπαϊκό κληρονομητήριο , εκδιδόμενο σε κληρονομικές υποθέσεις με στοιχείο αλλοδαπότητας , μοιάζει με το εθνικό δηλαδή το Ελληνικό κληρονομητήριο σε πολλά σημεία του αλλά έχει και διαφορές που οφείλονται στο γεγονός ότι στην Ελλάδα υπάρχουν και κανονίζουν τις κληρονομικές σχέσεις και νομικές διατάξεις που δεν υπάρχουν σε δίκαια κάποιων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα , είναι η δυνατότητα του δανειστή του κληρονομουμένου / θανόντος ή του κληρονόμου να ζητήσει την έκδοση κληρονομητηρίου. Αυτή τη δυνατότητα δεν την έχει ο δανειστής στις υποθέσεις για τις οποίες δεν επιτρέπεται να εκδοθεί εθνικό κληρονομητήριο .

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των προβλημάτων σας σε συνεργασία με τους ειδικούς κατά τομέα επιστήμονες.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

10/01/2026

Στο σύγχρονο οικιστικό περιβάλλον με την άναρχη δόμηση και τις συνήθεις αλλαγές χρήσης των ακινήτων – με άδεια από τις αρχές ή παράνομα - έγινε πλέον συχνό το φαινόμενο να εγκαθίστανται επιχειρήσεις όπως παραδείγματος χάρη εστίασης και διασκέδασης ή εργαστηρίων, συνεργείων επισκευής αυτοκινήτων , μηχανών κ.ο.κ.  δίπλα σε κατοικίες, καθώς όλοι όσοι έχουν κάποιο ακίνητο θεωρούν ότι είναι και ελεύθεροι να το χρησιμοποιήσουν όπως αυτοί επιθυμούν- κατά το δοκούν.

Η ιδιοκτησία στην οποία περιλαμβάνεται και η επιλογή της χρήσης της  προστατεύεται από το νομικό μας περιβάλλον. Όμως η χρήση κάθε δικαιώματος οριοθετείται και επιτρέπεται έως το σημείο που δεν θίγονται τα δικαιώματα των άλλων. Συγκεκριμένα:

Κατά το νομικό μας σύστημα , σε περιπτώσεις όπως οι προαναφερόμενες, ο ιδιοκτήτης ή ο χρήστης ενός ακινήτου δεν έχει δικαίωμα να διαμαρτύρεται από την εκπομπή καπνών ή θορύβων ή ακόμα και κραδασμών που προέρχονται από τη χρήση γειτονικού ακινήτου, όταν οι παραπάνω ενέργειες δεν βλάπτουν σημαντικά τη χρήση του ακινήτου του ή τον ίδιο ή όταν η χρήση αυτή είναι συνηθισμένη στην περιοχή του .

Αντιθέτως , όταν οι παραπάνω ενέργειες από τη χρήση του γειτονικού ακινήτου υπερβαίνουν το μέτρο της συνηθισμένης χρήσης ή εκπομπής θορύβου κλπ και παραβλάπτουν σημαντικά την ιδιοκτησία του γείτονα ή την υγεία του , τότε απαγορεύονται .

Ο ιδιοκτήτης ή ο κάτοχος του ακινήτου που βλάπτεται τόσον στη χρήση του ακινήτου του και στην απόλαυση του (απόλαυση της ησυχίας του κοκ) αλλά και στην υγεία του, ψυχική και σωματική έχει δικαίωμα να ζητήσει από τον ιδιοκτήτη ή τον χρήστη του ακινήτου από το οποίο προέρχονται οι θόρυβοι, οι δονήσεις ή οι  καπνοί κλπ να παύσει την προσβλητική χρήση του και να μην την επαναλάβει στο μέλλον , ενώ δεν αποκλείεται να υποχρεωθεί και σε χρηματική αποζημίωση των γειτόνων του.

Σε αυτή την τιμωρία υπεβλήθη πρόσφατα, χρήστης «γειτονικού ακινήτου» – ιδιοκτησίας τρίτου συγγενικού του προσώπου - στο οποίο είχε εγκαταστήσει συνεργείο επισκευής μηχανημάτων.  Η εν λόγω επιχείρηση στήθηκε σε ακίνητο που βρίσκονταν σε περιοχή αποκλειστικά με κατοικίες ενώ η εκπομπή των θορύβων και των κραδασμών από τη χρήση των  μηχανημάτων της επιχείρησης (τόρνοι, ηλεκτροσυγκολλήσεις κλπ)  και μάλιστα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας έως αργά το βράδυ (προς κάλυψη των αναγκών της εργασίας ) είχαν καταστήσει τη ζωή των γειτόνων αφόρητη. Να σημειωθεί ότι στην εν λόγω περίπτωση  α) η επιχείρηση είχε πάρει την σχετική άδεια ίδρυσης όχι όμως και άδεια λειτουργίας. Δηλαδή ο «επιχειρηματίας» είχε το δικαίωμα να έχει τέτοια επιχείρηση αλλά δεν είχε το δικαίωμα να τη λειτουργεί στον συγκεκριμένο τόπο και β) οι αρμόδιες αρχές είχαν διατάξει την σφράγιση της επιχείρησης μέχρι να γίνουν οι διαδικασίες (μετρήσεις του εκπεμπομένου θορύβου) οι οποίες όμως αργούσαν και ο «επιχειρηματίας» συνέχιζε να λειτουργεί την επιχείρηση του με τον ίδιο τρόπο , προσβάλλοντας τις γειτονικές ιδιοκτησίες αλλά και την υγεία των όμορων κατοίκων

Οι παραπάνω συμπεριφορές αντιμετωπίζονται , βέβαια, με καταγγελίες στις αρμόδιες αστυνομικές και υγειονομικές αρχές, αλλά και ως ποινικά αδικήματα , σύμφωνα , πλέον με ειδικούς ποινικούς νόμους και αστυνομικές διατάξεις, πληρέστερα, όμως αντιμετωπίζονται με δικαστικές αποφάσεις που θα επιβάλλουν το νόμο στον παραβάτη και τη νομική υποχρέωση να σέβεται την ιδιοκτησία και την προσωπικότητα των ομόρων κατοίκων (γειτόνων) και θα τον υποχρεώνουν σε καταβολή χρηματικής αποζημίωσης για την συμπεριφορά του τόσο όπως εκδηλώνεται στο παρόν όσο και όπως προβλέπεται ότι θα εκδηλωθεί στο μέλλον.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για θέματα όπως τα παραπάνω, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες νομικές υπηρεσίες για τις λύσεις αυτών των προβλημάτων τόσο δικαστικά όσο και εξώδικα με την συνεργασία με ειδικού διαμεσολαβητή.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

05/01/2025

Ασφαλιστικές συμβάσεις , για την προστασία της υγείας, της ζωής κ.ο.κ. συνάπτει καθημερινά πλήθος ατόμων, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες με κάθε τρόπο και με κάθε μέσο επιχειρούν να υποβάλλουν στον καταναλωτή την ανάγκη να αναπτύξει «ασφαλιστική κουλτούρα».

Ο καταναλωτής γνωρίζει ότι η συμμετοχή του σε ένα ασφαλιστικό πρόγραμμα – συμβόλαιο μπορεί να του παρέχει την σιγουριά στην περίπτωση που χρειαστεί να το ενεργοποιήσει π.χ. για ιατρικούς λόγους και γι’ αυτό συνάπτει ασφαλιστικές συμβάσεις.

Δεν είναι σπάνιες , όμως, οι περιπτώσεις που ο ασφαλισμένος έρχεται αντιμέτωπος με πλήθος προβλημάτων κατά την διαδικασία ενεργοποίησης αντίστοιχων ασφαλιστικών συμβολαίων , δηλαδή, όταν χρειάζεται την παροχή των υπηρεσιών που πιστεύει ότι πρέπει να του παρέχονται κατά την ασφαλιστική σύμβαση από την ασφαλιστική εταιρεία .

Τότε , μπορεί να διαπιστώσει, ότι κατά την υπογραφή της σύμβασης κάποιοι κίνδυνοι δεν είχαν υπολογιστεί σωστά ή δεν τους κατάλαβε όπως πίστευε και συνεπώς η ασφαλιστική εταιρεία ενδέχεται να αρνηθεί να τους καλύψει ή να τους καλύψει μόνο κατά κάποιο μέρος τους και όχι πλήρως. Σε αυτή την περίπτωση  ο καταναλωτής είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο που πίστευε ότι είχε προβλέψει – μαζί με την ασφαλιστική εταιρεία  - αλλά διαπιστώνει , εκ των υστέρων, ότι  δεν τον πρόβλεψε ή δεν του επιτράπηκε (από την ασφαλιστική εταιρεία) να τον προβλέψει.

Εκτός των ανωτέρω, είναι σύνηθες και το φαινόμενο να ανακοινώσει εκ των υστέρων η ασφαλιστική εταιρεία με την οποία συμβλήθηκε ο καταναλωτής , δηλαδή, ενώ έχει υπογραφεί η ασφαλιστική σύμβαση , ενώ έχουν καταχωρηθεί οι κίνδυνοι που συμφωνήθηκαν να καλυφθούν και ενώ πληρώνονται τα συμφωνημένα ασφάλιστρα,  την μονομερή τροποποίηση των ασφαλίστρων , δηλαδή, την αύξηση τους για κάποιους λόγους , που συνήθως δεν τους έχει αναφέρει ή δεν τους έχει εξηγήσει ξεκάθαρα κατά την υπογραφή της ασφαλιστικής σύμβασης, τότε που όλοι με καλή διάθεση συνεργάζονταν αγαστά  για την σύναψη της σύμβασης.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο καταναλωτής αισθάνεται ανασφάλεια αφού π.χ. είχε υπολογίσει συγκεκριμένο ποσό ασφαλίστρου από τον προσωπικό ή οικογενειακό προϋπολογισμό του και ξαφνικά του ανακοινώνεται μονομερώς – χωρίς διαπραγμάτευση ή άλλη συζήτηση – ότι το ασφάλιστρο του αυξήθηκε ενώη αποχώρηση από την σύμβαση δεν είναι πάντα ο ενδεδειγμένος τρόπος επίλυσης του προβλήματος.

Κατά τη διάρκεια λειτουργίας της ασφαλιστικής σύμβασης ενδέχεται να εμφανιστεί η περίπτωση όπου απαιτείται η αναπροσαρμογή του ασφαλίστρου για λόγους που δεν αφορούν την ασφαλιστική εταιρεία ή που είναι εκτός του πεδίου επηρεασμού της. Τότε αυτή για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της από την σύμβαση επιβάλλεται να αναπροσαρμόσει –μονομερώς – τα ασφάλιστρα.

Το ζήτημα που τίθεται είναι αν η αναπροσαρμογή είναι πράγματι αναγκαία και όχι κακόπιστη τεχνική της εταιρείας προς όφελός της και αν πρέπει  να ανταποκρίνεται σε προϋποθέσεις και όρους που αφορούν την προστασία του καταναλωτή.

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι συμβάσεις και μάλιστα αυτές που περιέχουν γενικούς όρους συναλλαγών, τα «ψιλά γράμματα» όπως οι ασφαλιστικές συμβάσεις επιβάλλεται να διέπονται από διαφάνεια και  να είναι σύμφωνες με την αρχή της ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων των μερών . Η μονομερής αναπροσαρμογή πρέπει να δικαιολογείται όχι από κάθε τυχόν εμφανιζόμενο λόγο αλλά από σοβαρό λόγο  που πρέπει να έχει προβλεφθεί έστω και υποτυπωδώς στην ασφαλιστική σύμβαση .

Η ασφαλιστική εταιρεία υποχρεούται κατά την σύναψη της σύμβασης να μην περιορίζεται στα «ψιλά γράμματα» αλλά να παραθέτει σαφή και κατανοητά κριτήρια, βάσει των οποίων ο μέσος ασφαλισμένος δηλαδή όχι αυτός που  έχει τις εξειδικευμένες γνώσεις επί του ζητήματος της ασφάλισης, να είναι σε θέση να κατανοεί τον τρόπο με τον οποίο θα αναπροσαρμόζεται το ασφάλιστρο καθώς και να αξιολογεί τις τυχόν σημαντικές οικονομικές συνέπειες από την μονομερή  αναπροσαρμογή του ασφαλίστρου.

Στα πλαίσια αυτά η ασφαλιστική εταιρεία πρέπει να διαθέτει στον  ασφαλιζόμενο το απαραίτητο επίπεδο πληροφόρησης τόσο πριν από τη σύναψη της σύμβασης προκειμένου αυτός να είναι ικανοποιητικά και ορθά ενημερωμένος για να λάβει την απόφαση να υπογράψει την σύμβαση όσο και κατά τη διάρκειά της ώστε να είναι σε θέση να ελέγχει εάν η αναπροσαρμογή που του επιβάλλεται είναι σύμφωνη και ανάλογη με τα κριτήρια που έχουν τεθεί και να μπορεί να προστατευθεί.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες κατά το νόμο μπορούν να προβούν σε μονομερή ρήτρα αναπροσαρμογής του ασφαλίστρου τους. Αλλά για να είναι νόμιμο αυτό,  επιβάλλεται να γίνεται με κριτήρια που συνδέονται με δείκτες αντικειμενικούς και δημοσίως προσβάσιμους, όπως κριτήρια που σχετίζονται με τεχνοοικονομικά δεδομένα της ασφαλιστικής επιχείρησης ή με δεδομένα που αυτή συγκεντρώνει και χρησιμοποιεί για τον υπολογισμό του κόστους υπηρεσιών υγείας τα οποία να είναι προσβάσιμα ή ευχερώς προσιτά στον μέσο ασφαλισμένο,

 Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των αντίστοιχων προβλημάτων σε συνεργασία με τους ειδικούς κατά τομέα επιστήμονες.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

04 Ιανουαρίου 2026

Όπως είναι γνωστό, η κληρονομιαία περιουσία εκτός από το ενεργητικό μπορεί να περιέχει και παθητικό , δηλαδή, χρέη. Έτσι , ο κληρονόμος  πριν σπεύσει να χαρεί επειδή κληρονόμησε τον θανόντα συγγενή του, οφείλει να ελέγξει τα τυχόν χρέη της κληρονομίας είτε αυτά είναι προς τρίτους (ιδιώτες κλπ) είτε προς το Δημόσιο. Δεν είναι σπάνια, αντιθέτως, έχει απασχολήσει πολλές φορές τα δικαστήρια η περίπτωση να ζητά ο κληρονόμος δικαστική λύση στο πρόβλημα των χρεών της κληρονομίας που εν τέλει αποδέχθηκε.

Παρατίθενται παρακάτω δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων υποθέσεων που οι κληρονομίες είχαν χρέη προς το Δημόσιο και μάλιστα εξαιρετικά υψηλά προερχόμενα από φόρους, τέλη κυκλοφορίας κλπ του κληρονομουμένου (θανόντος συγγενούς) τα οποία διογκώθηκαν με τα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις τους, για την εξόφληση των οποίων κλήθηκαν οι κληρονόμοι με τις γνωστές ατομικές ειδοποιήσεις της «εφορίας».

Στην πρώτη περίπτωση , την κατάχρεη κληρονομία αποποιήθηκαν όλοι οι συγγενείς μέχρι την εξαδέλφη του θανόντος. Αυτή , κλήθηκε να πληρώσει τα χρέη του εξαδέλφου της με τον οποίο ουδεμία σχέση διατηρούσε επί δεκαετίες και τίποτε δεν γνώριζε για την ζωή και την κατάσταση του. Αντιθέτως , έμαθε για τον θάνατο του μόνον όταν της κοινοποιήθηκε η ατομική βεβαίωση της εφορίας  για να πληρώσει τα χρέη του και μάλιστα με απειλούμενη εκτέλεση στην προσωπική της περιουσία.

Στη δεύτερη περίπτωση , κλήθηκε το τέκνο της θανούσης μητέρας να πληρώσει τα χρέη της προς την εφορία – ομοίως αυξημένα και υπερβαίνοντα κάθε δυνατότητα του να τα επωμισθεί. Και σε αυτή την περίπτωση ο κληρονόμος ουδεμία σχέση είχε με την κληρονομουμένη από δεκαετίες. Σε αντίθεση με την πρώτη περίπτωση, έμαθε εγκαίρως τον θάνατο της μητέρας του, όμως δεν γνώριζε ότι ήταν κληρονόμος της ούτε ότι η θανούσα είχε χρέη αφού δεν είχε επαφές μαζί της.

Αυτές οι ενδεικτικές περιπτώσεις δεν πρέπει να ξενίζουν. Συχνά οι συγγενικές και οικογενειακές σχέσεις έχουν διασπασθεί σε τέτοιο σημείο που ακόμη και ένα παιδί μπορεί να μην γνωρίζει για την κατάσταση του γονιού του.

Στις παραπάνω περιπτώσεις, όπως και σε κάθε περίπτωση κληρονομιάς ορίζεται, κατά το έως σήμερα ισχύον ελληνικό κληρονομικό δίκαιο, ότι :

α) η κληρονομιά περιέρχεται από το νόμο (ή από την διαθήκη αν υπάρχει) στους κληρονόμους όπως όλα αυτά , δηλαδή, η κατάσταση της κληρονομιάς και οι κληρονόμοι του θανόντος βρίσκονται κατά το χρόνο θανάτου αυτού ,

β) ότι αν δεν υπάρχει διαθήκη που να ορίζει την τύχη της κληρονομίας, αυτή περιέρχεται πριν από όλους στα παιδιά (ή στα εγγόνια) και αν αυτά αποποιηθούν  περιέρχεται στους γονείς, στους αδελφούς ή στα παιδιά των αδελφών, υπό προϋποθέσεις ,

γ) αν και αυτοί αποποιηθούν η κληρονομία περιέρχεται στους παππούδες και οι γιαγιάδες του κληρονομουμένου , στα τέκνα και στα εγγόνια τους κ.ο.κ.

 Όλες οι παραπάνω «κλήσεις» στην κληρονομία (δηλαδή να  κληρονομεί ο παππούς τον εγγονό του) δεν είναι καθόλου σπάνια στην σημερινή εποχή με τους καθημερινούς κινδύνους που ελλοχεύουν.

Κατά τον νόμο, ο κληρονόμος αποκτά αυτοδίκαια την κληρονομία μόλις πεθάνει ο κληρονομούμενος – υπό την προϋπόθεση της νόμιμης κλήσης του σε αυτήν. Έχει, όμως,  το δικαίωμα να την αρνηθεί – να την αποποιηθεί υπό συγκεκριμένους όρους.

Το ερώτημα είναι , τι γίνεται όταν αποποιήθηκαν την κληρονομία (συνήθως επειδή έχει χρέη) οι πρώτοι κληρονόμοι που κλήθηκαν σε αυτήν και έτσι η κληρονομιά περιέρχεται στους επόμενους.

Τι γίνεται όταν οι επόμενοι κληρονόμοι, όπως στο πρώτο παράδειγμα , δεν γνώριζαν ότι πέθανε ο συγγενής τους και ότι οι πιο κοντινοί κληρονόμοι του αρνήθηκαν την κληρονομία του.

Επίσης, τί γίνεται αν ο μεν συγγενής έμαθε για τον θάνατο του κληρονομουμένου – όπως στο δεύτερο παράδειγμα – αλλά δεν γνώριζε ότι ήταν κληρονόμος του.

Η περίπτωση αυτή δεν είναι απίθανη . Ενδέχεται παραδείγματος χάρη, να μην γνώριζε ο κληρονόμος ότι ο θανών του άφησε κληρονομία , ότι δεν έκανε διαθήκη  για να ορίσει άλλο πρόσωπο ως κληρονόμο του , ή ότι δεν τον αποκλήρωσε αφού δεν είχαν καμία απολύτως επαφή για πολλά χρόνια.

Ερωτάται, δηλαδή, σε περιπτώσεις όπως οι παραπάνω , θα πληρώσουν τα χρέη της κληρονομιάς οι μακρινοί συγγενείς ή αυτοί που αγνοούσαν ή δεν ήθελαν να έχουν σχέσεις με τον κληρονομούμενο;

Σαφώς οι περιπτώσεις αυτές αναφύονται όταν η κληρονομιά έχει παθητικό όταν δηλαδή έχει πολλά χρέη που υπερβαίνουν ίσως το ενεργητικό της ή όταν έχει μόνον χρέη. Στην αντίθετη περίπτωση, συνήθως οι κληρονόμοι δεν αποποιούνται τα δικαιώματα τους.

Επί περιπτώσεων όπως στα παραπάνω παραδείγματα ο νόμος ορίζει ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών που αρχίζει από τότε που έμαθε την επαγωγή και το λόγο της, όταν δηλαδή έμαθε το θάνατο του κληρονομουμένου , ότι αποποιήθηκαν όσοι προηγούνταν αυτού και περί της κατάστασης της κληρονομίας.

Σε περιπτώσεις όπως στα παραδείγματα , συνήθως ο κληρονόμος μαθαίνει τα περί της κληρονομίας και των χρεών της όταν του κοινοποιηθεί το έγγραφο της εφορίας που τον καλεί να πληρώσει αυτός τα χρέη της, αφού είναι ο κληρονόμος τους και ο οποίος υπό τις άνω συνθήκες δεν αποποιήθηκε την κληρονομιά  συνεπώς θεωρείται ότι την έχει αποδεχθεί.

Ο νόμος δεν αφήνει απροστάτευτο τον κληρονόμο σε τέτοιες περιπτώσεις.

Έτσι στα παραπάνω παραδείγματα , τα δικαστήρια στα οποία προσέφυγαν οι «κληρονόμοι» για να απαλλαγούν από τα χρέη της κληρονομίας τους δικαίωσαν και τους απάλλαξαν.

Η αντιμετώπιση αυτή, όμως , σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι κάθε κληρονόμος όταν θα κληθεί να πληρώσει τα χρέη της κληρονομίας που δεν αποποιήθηκε εμπρόθεσμα και όπως ορίζεται στο νόμο, μπορεί να προσφεύγει στα δικαστήρια και να απαλλάσσεται . Για να γίνει αυτό πρέπει να συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις οι οποίες όχι μόνον πρέπει να υπάρχουν σε όλη τη διαδικασία της κληρονομικής διαδοχής και της δικαστικής διαμάχης αλλά κυρίως θα πρέπει να αποδεικνύονται σε δυναμικά αποδεικτικά μέσα. Αλλιώς, ο ισχυρισμός του κληρονόμου ότι δεν οφείλει τα χρέη της κληρονομίας που δεν αποποιήθηκε , απορρίπτεται και στο τέλος αναγκάζεται  να πληρώσει χρέη που συνήθως είναι δυσβάσταχτα – όταν παραδείγματος χάρη αφορούν το Δημόσιο – και τα οποία μπορεί να του καταστρέψουν όλη την επόμενη δραστηριότητα του – επαγγελματική , οικονομική και πολλές φορές την προσωπική ζωή και την ίδια την επιβίωση του.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε συνεχώς ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα και τις δικαστικές εξελίξεις που αναφύονται κάθε φορά επί αυτών ώστε να ενημερώνουμε και να διαφυλάσσουμε τα συμφέροντα των προσώπων που μας απευθύνονται για να τα αντιμετωπίσουν έγκαιρα και έγκυρα .

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας για να πληροφορηθείτε τα δικαιώματα σας και για να τα προστατεύσετε, με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

20/12/2025

Στην σύγχρονη Ελλάδα, με δεδομένο την πολυπλοκότητα των στεγαστικών και άλλων συναφών αναγκών των ιδιωτών (π.χ. αποθηκευτικών), αλλά και με την μετακίνηση ατόμων από χώρες με διαφορετικές - εναλλακτικές αντιλήψεις περί της στέγασης ή της διαμονής και με την εγκατάσταση τους εδώ, γεννιέται όλο και συχνότερα το ερώτημα αν μπορεί κάποιος να εγκαταστήσει σε ακάλυπτο χώρο (ιδιόκτητο ή μισθωμένο) κατασκευή τύπου «κοντέινερ» , τροχόσπιτου, τροχοβίλας, προκάτ/λυόμενο κλπ και σε κάθε περίπτωση με ποιες προϋποθέσεις μπορεί να είναι νόμιμη η εγκατάσταση των ανωτέρω. Εν ολίγοις, το ερώτημα είναι αν χρειάζεται για την άνω εγκατάσταση / τοποθέτηση ειδική άδεια από τις αρχές , δηλαδή, αν χρειάζεται οικοδομική άδεια.

Επί του θέματος αυτού , της εγκατάστασης τροχοβίλας/τροχόσπιτου ή κοντέινερ κλπ , συνήθως ο ενδιαφερόμενος θεωρεί ότι δεν κάνει οικοδομικές εργασίες – όπως έχει σχηματίσει την έννοια αυτή στο μυαλό του – και γι’ αυτό, εκτιμά ότι δεν χρειάζεται να ανακοινώσει στις αρχές την άνω εγκατάσταση και πολύ περισσότερο να ζητήσει περί αυτής οικοδομική άδεια. Πιστεύει , δηλαδή, ότι αφού δεν «κάνει οικοδομή» δεν απαιτείται να λάβει οικοδομική άδεια.

Πρόσφατα  στο γραφείο μας τέθηκε ερώτημα από ενδιαφερόμενο αν μπορούσε να κάνει την εγκατάσταση «κοντέινερ» για χρήση του ως αποθήκης σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του.

Εκτός όμως της άνω περίπτωσης , δεν είναι σπάνιο να έχει κάποιος στην ιδιοκτησία του ή ακόμα και στην κατοχή του αγροτεμάχιο μη οικοδομήσιμο οπότε να θεωρεί ότι αφού δεν μπορεί να κτίσει σε αυτό θα μπορεί να εγκαταστήσει επί αυτού ένα κατασκεύασμα όπως τα παραπάνω για να καλύψει τις ανάγκες του είτε αυτές είναι μόνιμες (μόνιμη κατοικία) ή προσωρινές π.χ. για χρήση κατά τις διακοπές του.  

Επί των ανωτέρω, πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο Οικοδομικός Κανονισμός δεν αναγνωρίζει την έννοια του  «προκάτ» , αναγνωρίζει όμως την έννοια της λυόμενης κατοικίας, που αποτελείται από συναρμολογούμενα και αποσυναρμολογούμενα δομικά στοιχεία τα οποία απαιτεί να είναι πιστοποιημένα από αρμόδιο φορέα και τα οποία τοποθετούνται σε σταθερή βάση. Έτσι, ορίζει για τα λυόμενα κτίρια ότι απαιτείται να εκδίδεται κανονική οικοδομική άδεια, εφόσον επιτρέπεται από τους όρους δόμησης της περιοχής η εγκατάσταση τους και εφόσον δεν βρίσκονται σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, παραδοσιακούς οικισμούς, σε ιστορικούς τόπους κλπ.

Ο ίδιος ως άνω Κανονισμός διευκρινίζει , με τον συνδυασμό των διατάξεων του, ότι δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση σε οικόπεδο (ιδιόκτητο, μισθωμένο κλπ) κατασκευής τύπου  κοντέινερ ή προκάτ/λυόμενου χωρίς οικοδομική άδεια. Αυτό συμβαίνει για τον λόγο ότι κατασκευή αυτή αντιμετωπίζεται ως δομικό έργο και τούτο γιατί «εδράζεται απευθείας ή δια μέσου άλλων στοιχείων στο έδαφος και δεν μπορεί να ρυμουλκηθεί με απλό και άμεσο τρόπο» Συνεπώς , ακόμα και για τις άνω κατασκευές που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως αποθήκες απαιτείται η έκδοση άδειας δόμησης της αρμόδιας υπηρεσίας (Πολεοδομίας).

Παρόμοιο με το ανωτέρω ερώτημα είναι και αν επιτρέπεται να τοποθετήσει κάποιος σε ακάλυπτο χώρο π.χ. σε οικόπεδο ιδιόκτητο ή μισθωμένο , τροχόσπιτο ή τροχοβίλα και με ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται ή είναι νόμιμη η άνω εγκατάσταση

Διευκρινίζεται, εν προκειμένω, ότι καταρχήν επιτρέπεται η προσωρινή  τοποθέτηση των άνω κατασκευασμάτων υπό συγκεκριμένους όρους π.χ. σχετικούς με την κυκλοφορία τους και εφόσον σε κάθε περίπτωση δεν τοποθετούνται σε χώρους χαρακτηρισμένους ως αρχαιολογικούς ή σε αιγιαλό ή σε παραλία ή σε δασική έκταση (δημόσια ή ιδιωτική).

Ειδικότερα , επί αυτού, ορίζεται ότι  τα τροχόσπιτα εφόσον μετατρέπονται σε εγκαταστάσεις με μόνιμη εξάρτησή από το περιβάλλον στο οποίο εγκαθίστανται και συνδέονται σταθερά με αυτό (π.χ. σταθερή σύνδεση με το έδαφος, κατασκευή βόθρου, σύνδεση με δίκτυα) ή εξυπηρετούν παραμονή ανθρώπων ή ζώων, εκτέλεση εργασίας ή άσκηση επαγγέλματος, αποθήκευση ή τοποθέτηση πραγμάτων, μηχανημάτων, κλπ., πρέπει πριν εγκατασταθούν σε γήπεδο ή οικόπεδα να έχουν άδεια της αρμόδιας για την έκδοση οικοδομικής αδείας Υπηρεσίας η οποία τα κρίνει ανάλογα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.

Εν κατακλείδι, όπως έχει κριθεί και από τα δικαστήρια σύμφωνα με τον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό για κάθε κατασκευή, που αποτελείται από τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις και προορίζεται, πλην άλλων, για την παραμονή ανθρώπων ή την αποθήκευση ή την τοποθέτηση πραγμάτων απαιτείται οικοδομική άδεια.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τα παραπάνω θέματα, έχουμε την εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες και τις λύσεις των αντίστοιχων προβλημάτων σε συνεργασία με τους ειδικούς κατά τομέα επιστήμονες.

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας με τους παρακάτω τρόπους:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση: info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση: Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr

28/12/2025

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα (Ψήφισμα της 27/05/2008 της Η’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων) ορίζεται ότι, κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη.

Κατά την άνω συνταγματική επιταγή, ο ποινικός δικονομικός νόμος ορίζει ότι, οι αποφάσεις πρέπει να αιτιολογούνται ειδικά και εμπεριστατωμένα.

Η παραπάνω αιτιολογία απαιτείται σε όλες χωρίς εξαίρεση τις ποινικές αποφάσεις, ανεξάρτητα αν αυτό απαιτείται ειδικά από τον νόμο, ή αν είναι οριστικές ή παρεμπίπτουσες  ή αν η έκδοση τους αφήνεται στη διακριτική, ελεύθερη ή ανέλεγκτη κρίση του δικαστή που τις εξέδωσε, ενώ ,σε περίπτωση έλλειψης της η απόφαση είναι αναιρετέα , δηλαδή ακυρωτέα-εξαφανιστέα.

Η παραπάνω αιτιολογία δεν υπάρχει σε ποινική απόφαση όταν δεν εκτίθενται σε αυτήν, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις

α) τα πραγματικά περιστατικά, που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία σχετικά με την αποδιδόμενη στον κατηγορούμενο αξιόποινη πράξη,

β) τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε το δικαστήριο τα περιστατικά αυτά και

γ) οι σκέψεις με τις οποίες έκρινε ότι υπάρχουν αποδείξεις για την ενοχή του κατηγορουμένου.

Αντίθετα, η παραπάνω συνταγματική επιταγή ικανοποιείται όταν αλληλοσυμπληρώνεται το αιτιολογικό τμήμα της απόφασης με το διατακτικό καθώς αυτά αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο.

     Στο Ελληνικό ποινικό δίκαιο είναι αρκετό να αναφέρονται στην ποινική απόφαση, τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο,  γενικά, δηλαδή, κατά το είδος τους, χωρίς να απαιτείται να εκτίθεται τι ακριβώς προέκυψε χωριστά από το καθένα από αυτά. Επίσης, δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους. ούτε απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βαρύνει περισσότερο για το σχηματισμό της δικαστικής κρίσης.

Συνεπώς, κατά τα παραπάνω, απαιτείται μόνο να προκύπτει σαφώς ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης όλα τα αποδεικτικά στοιχεία - και όχι μόνο μερικά απ' αυτά κατ' επιλογή.

Ειδικότερα:

Α. η απαιτούμενη κατά τα άνω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας καθιστά πλημμελή την ποινική δικαστική απόφαση, πρέπει να υπάρχει όχι μόνον ως προς την κατηγορία, αλλά να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του.

Τέτοιοι ισχυρισμοί είναι, ενδεικτικά, εκείνοι που προβάλλονται στο δικαστήριο για την άρση του αδίκου χαρακτήρα της πράξεως του κατηγορούμενου ή για την άρση ή τη μείωση της ικανότητας καταλογισμού του κατηγορουμένου ή για την εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξεως για την οποία κατηγορείται ή για τη μείωση της ποινής που του επιβλήθηκε.

Η απόρριψη ενός τέτοιου ισχυρισμού, όπως είναι παραδείγματος χάρη και ο ισχυρισμός για την αναγνώριση της ύπαρξης στο πρόσωπο του κατηγορουμένου ελαφρυντικών περιστάσεων, πρέπει να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, υπό τον όρο ότι αυτός προβάλλεται παραδεκτά, κατά τρόπο πλήρη και ορισμένο.

Όταν δεν συμβαίνουν τα παραπάνω ή όταν ο αναφερόμενος ως αυτοτελής ισχυρισμός δεν είναι στην πραγματικότητα αυτοτελής, κατά την παραπάνω ειδική απαίτηση του νόμου, αλλά αποτελεί μία άρνηση (γενική ή ειδική) της κατηγορίας, τότε το Δικαστήριο δεν υποχρεούται κατά το Σύνταγμα και τον ποινικό νόμο να απαντήσει ιδιαιτέρως και αιτιολογημένως, επί αυτού . Έτσι, το ποινικό δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να περιλαμβάνει στην απόφαση του ιδιαίτερη , απάντηση και μάλιστα ειδική και αιτιολογημένη σε ισχυρισμό που προτείνεται απαράδεκτα ή είναι απλώς αρνητικός της κατηγορίας.

Β. Για την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής αποφάσεως, η έλλειψη της οποίας την καθιστά εξαφανιστέα απαιτείται να γίνεται σε αυτήν μνεία των αποδεικτικών μέσων, το οποίο έλαβε υπόψη το Δικαστήριο για το σχηματισμό της καταδικαστικής ή αθωωτικής ή όποιας άλλης κρίσης του, κατά το είδος τους χωρίς να είναι αναγκαία η ειδικότερη αναφορά τους. Χωρίς να απαιτείται, παραδείγματος χάρη , να αναφέρονται τα ονόματα των μαρτύρων που εξετάστηκαν ή οι αριθμοί των εγγράφων που λήφθηκαν υπόψη , και σε κάθε περίπτωση, χωρίς να είναι αναγκαία και παράθεση του τι προέκυψε από καθένα από αυτά . Επιβάλλεται όμως να είναι ξεκάθαρο το ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα ανεξαιρέτως τα αποδεικτικά μέσα και όχι μόνον ορισμένα απ' αυτά.

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω

 Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

27/12/2025

Κατά τα ισχύοντα έως και σήμερα στην Ελλάδα, το επώνυμο του ατόμου προσδιορίζεται από τους γονείς του, οι οποίοι υποχρεούνται να υποβάλλουν για τον σκοπό αυτό δήλωση πριν από το γάμο τους ενώπιον του λειτουργού που θα τον τελέσει. Το ίδιο ισχύει και για το σύμφωνο συμβίωσης.

Η παραπάνω δήλωση είναι αμετάκλητη, δηλαδή, αφού υποβληθεί δεν αλλάζει. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται, να προσέλθει ο γονέας οι ακόμα και οι δύο γονείς μετά από κάποιο χρονικό διάστημα (μικρό ή μεγαλύτερο) σε δημόσιο λειτουργό, και να δηλώσει ή να δηλώσουν ότι άλλαξαν γνώμη και επιθυμούν άλλο επώνυμο για τα παιδιά τους είτε αυτά έχουν γεννηθεί είτε όχι, ακόμη.

Με την άνω δήλωση οι γονείς δηλώνουν προς το Κράτος ότι το επώνυμο του μελλοντικού τέκνου ή των τέκνων που  θα αποκτήσουν θα είναι το επώνυμο ενός εκ των δύο γονέων ή και των δύο (στη σειρά το ένα μετά το άλλο). Σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοια δήλωση τα μελλοντικά τέκνα παίρνουν το επώνυμο του πατέρα τους.

Δεν είναι όμως σπάνιο να συντρέξουν, κατά το βίο του ατόμου, λόγοι ή καταστάσεις που να τον ωθούν να ζητήσει να αλλάξει το επώνυμο του. ΤΟΤΕ ΤΙΘΕΤΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ : η πρόσκτηση ή η αλλαγή του επωνύμου του ατόμου ως στοιχείο της προσωπικότητας του διαφυλασσόμενο από το Σύνταγμα υπόκειται στην ιδιωτική βούληση του και εξαρτάται κυριαρχικά από αυτήν;

Στην Ελλάδα η απάντηση επί του άνω θέματος είναι σαφώς αρνητική.

Το στοιχείο του επωνύμου του ατόμου αν και είναι στοιχείο της προσωπικότητας του ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΑΞΗ και ως συναπτόμενο με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων σχέσεων του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού δικαίου δεν υπόκειται σε αλλαγές κατά την ελεύθερη βούληση του ατόμου παραμόνον με δημόσια – διοικητική πράξη, σε σπάνιες περιπτώσεις εφόσον συντρέχουν εξαιρετικά σοβαροί λόγοι και πάντα σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις.

Τους παραπάνω «σοβαρούς λόγους» δεν τους ορίζει επακριβώς ο νόμος, αλλά έχει αφήσει τον προσδιορισμό τους στη διακριτική ευχέρεια των αρμοδίων διοικητικών οργάνων , τα οποία σε κάθε περίπτωση ελέγχονται από το αρμόδιο δικαστήριο.

Έτσι , αν συντρέχουν οι «σοβαροί λόγοι» είναι δυνατόν το άτομο – αυτοπροσώπως εφόσον είναι ενήλικο ή δια των ασκούντων την γονική του μέριμνα όταν είναι ανήλικο να ζητήσει την αλλαγή του επωνύμου του.

Οι επιλογές που υπάρχουν σε αυτή την περίπτωση είναι να ζητηθεί να πάρει το επώνυμο του ενός εκ των γονέων του στην περίπτωση που έχει και των δύο ή να λάβει το επώνυμο του άλλου γονέα του , αν έχει μόνον του ενός.

Επομένως, στην Ελλάδα, το άτομο δεν μπορεί κατά την περίπτωση της διαδικασίας αλλαγής του επωνύμου του να ζητήσει, και πολύ περισσότερο να λάβει, επώνυμο που δεν αντιστοιχεί στο επώνυμο των γονέων του π.χ τρίτου ατόμου όπως, θείου, φίλου ή συντρόφου, όσο και αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι που να συνηγορούν προς τούτο.

Το θέμα της αλλαγής του επωνύμου – από το ήδη υπάρχον επώνυμο του ενός γονέα στο επώνυμο του άλλου – είναι πολύ σημαντικό και συνδέεται με θέματα οικογενειακού δικαίου και οικογενειακών σχέσεων. Επί παραδείγματι , απασχόλησε τη δικαιοσύνη περίπτωση παιδιού που ζήτησε την αλλαγή του επωνύμου του –έφερε το επώνυμο του πατέρα του, γιατί ο εν λόγω γονέας είχε εγκαταλείψει αυτό και την οικογένεια του από μακρού χρόνου, αδιαφορώντας πλήρως γι’ αυτό.

Επιβάλλεται να ξεκαθαριστεί ότι η περίπτωση αυτή δεν ταυτίζεται με κάθε θέμα οικογενειακής προστριβής ή διαταραγμένων οικογενειακών σχέσεων και δεν πρέπει να συγχέεται με τέτοια θέματα.. Σε αντίθετη περίπτωση θα ήταν πάμπολλες οι υποθέσεις αιτήσεων για αλλαγή επωνύμου.

Η αλλαγή του επωνύμου στις εν λόγω υποθέσεις απαιτεί πολύ συγκεκριμένα και καίρια στοιχεία , δηλαδή πολύ ΚΑΘΑΡΟΥΣ ΛΌΓΟΥΣ που να την στηρίζουν βάσιμα. Στην παραπάνω περίπτωση ο γονέας είχε εξαφανιστεί από την ζωή του παιδιού αλλά και γενικά από τον περίγυρο του από δεκαετιών και δεν έδινε σημεία ζωής (ΑΦΑΝΤΟΣ).

Εν κατακλείδι , για το αν συντρέχουν οι ακραίες ή οι σοβαρές περιπτώσεις που δικαιολογούν την διαδικασία και την ευόδωση της αλλαγής το επωνύμου του γνήσιου ή ακόμα και του θετού (υιοθετημένου) τέκνου, όπως τα ψυχολογικά προβλήματα εκ του επωνύμου αν αυτό είναι κακόηχο ή αν προκαλεί το γέλιο ή την περιφρόνηση στο άκουσμα του ή αν έχει κακή φήμη λόγω των εγκληματικών, ανήθικων, αντικοινωνικών πράξεων του προσώπου από το οποίο προέρχεται , θα αποφανθούν πρωτίστως οι αρμόδιες διοικητικές αρχές και τελικά το αρμόδιο δικαστήριο.

Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τις διοικητικές, νομολογιακές, δικαστικές και άλλες εξελίξεις στο παραπάνω θέμα, έχουμε μακρά εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες σε θέματα όπως το παραπάνω.

Μη διστάσετε να επικοινωνείτε μαζί μας για την πλήρη και ολοκληρωμένη ενημέρωση και διασφάλιση των δικαιωμάτων σας , κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες:

1.    Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση : info@law-nous.gr

2.    Στο τηλέφωνο : 210 3800306

3.    Με επιστολή στη διεύθυνση : Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475

Μαρία Ροκάνη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

www.law-nous.gr